“Rusiya və Rusiya kimi dövlətlərin, özlərinin varlığı üçün, Türk dövlətlərinin ortaq iqtisadi məkanda birləşməsi böyük önəm daşıyır”.TURAN Partiyası Girişim Kurulu Başkanı Cahandar Bayoğlu suallarımızı cavablandırır.
1.Rusiyanin Orta Asiya Türk dövlətləri üzərində təsiri var. Türk Dövlətləri bu basqıdan necə qurtula bilər və bunun üçün hansı addımlar atılmalıdır?- Qlobal pandemiya təhdidinin yaratdığı böhranın getdikcə dərinləşməsi, Türk dövlətlərinin iş birliyinin daha da güclənməsini tələb edir. Bu günlərdə səhiyyə nazirliklərinin virusla mübarizədə ortaq bir Türk səhiyyə qurumunun yaranmasına çox ehtiyac var və bu vacibdir. İrəliləyən günlərdə qida və digər problemlərlə üzləşməməyimiz üçün, indidən ticarət rəhbərlərinin birgə yaratdığı işlək ortaq qurum çox faydalı olar.Ortaq bazar yaranana qədər alqı – satqı yerli valyutalara həyata keçirilməlidir. Ortaq bazarımızın yaranması vacib olduğu üçün, Türk dövlətlərinin ortaq bank sistemi və pul vahidi yaradılmalıdır. İqtisadiyyat Nazirliklərinin ortaq fəal qurumunun fəaliyyəti içərisində ikili və çoxtərəfli istehsal sahələri yaradılması vacibdir ki, həm daxili bazar təmin olunsun , həm də xarici ölkələrə ixracat həyata keçirməklə, ortaq valyutanın gücünü artırsın. Ortaq Türk iqtisadi birliyi, təkcə Türk dövlətləri üçün deyil, eyni zamanda, qonşu dövlətlər üçün də həyati məsələ kimi qiymətləndirilə bilər. Bu birliyin gücündən ən çox Rusiya yararlanar ki, o, öz iqtisadiyyatını müəyyən mənada dağılmaqdan müdafiə etsin. Bu günlərdə dünya ölkələrinin qarşısında duran ilk məsələ, yalnız hər bir dövlətin özünü xilas etmə siyasətinə yönəlmişdir. Belə halda isə təbii ki, Rusiya faktoru əvvəlki statusunda deyil, Rusiya və Rusiya kimi dövlətlərin, özlərinin varlığı üçün, Türk dövlətlərinin ortaq iqtisadi məkanda birləşməsi böyük önəm daşıyır. Bu baxımdan yeni dövrdə sualları da, cavabları da dəyişməyə məcburdur.
2. Türkdilli Ölkələr İşbirliyi Kenesi, Türk dövlətlərinə nə vəd edir?
– Bəli, artiq Türk dövlətləri birliyi! Bu birlik , Türk dövlətlərinin xilası, Adriyatikden Sakit okeanadək, bir bölgənin güvəni olur.
3.Ortaq Türk dili məsələsi haqda nə düşünürsünüz? Niyə bu sahədə bir fəaliyyət başlamır?
– Ortaq dil birincilər sırasındadır, artıq zamanı gəlib. Türk dövlətlərinin birgə qərarıyla fəal ortaq Türk dili qurumu yaradılmalıdır, dərsliklər buraxilmalı, TV və radiolar yayına başlamalıdır.
4. Güney Azərbaycan probleminə toxunaq. İran idarəçiliyi Güney Azərbaycanlılar üçün bir təhlükə ola bilərmi?- Molla cildinə girən fars şovinizmi son dövrünü yaşayır. Dövlət özünü yaşatmaq istəyirsə, Azərbaycan, Türkiyə və digər Türk dövlətlərinin, dövlət quruluşuna uyğunlaşmalıdır. Təbriz mərkəzli bir dövlət olub, Türk birliyinə qoşulmalıdır. Bunu könüllü etməsə rejim sahibləri çox böyük faciələrlə üzləşəcəklər.
5.Suriya və İraq türkmənləri kimi digərləri də, sanki Türk dünyasının bir parçası deyilmiş kimi davranırlar. Onlara yardımı kim etməlidir?- Suriya və İraq türkmənləri Türk dünyasının bir parçasıdır! Bu dövlətlər onların milli haqqlarını tanımağa məcbur olacaq.
6.Nəhayət, Turan. “TURAN” bir xəyaldırmı?Hər şey xəyallarla başlayır. Dunən xəyal olan Turan, bu gün bir gerçəkdir. Türk dövlətlərinin hamısında Turan siyasi cərayana çevrilir. Türk dövlətləri birliyi quruldugunda, ortaq parlament olacaq ki, seçimlərdə “Turan” partiyaları aparıcılıq əldə edəcək.
