"ELÇİ"
  • ANA SƏHİFƏ
  • SİYASƏT
    • SİYASƏT MANŞET
  • GÜNDƏM
  • CƏMİYYƏT
    • CƏMİYYƏT MANŞET
  • İQTİSADİYYAT
  • SOSİAL
  • MÖVQE
  • DÜNYA
  • HADİSƏ
  • Əlaqə
  • +
    • BÜTÜN XƏBƏRLƏR
    • SEÇMƏ
    • ÖNƏMLİ
No Result
View All Result
"ELÇİ"
  • ANA SƏHİFƏ
  • SİYASƏT
    • SİYASƏT MANŞET
  • GÜNDƏM
  • CƏMİYYƏT
    • CƏMİYYƏT MANŞET
  • İQTİSADİYYAT
  • SOSİAL
  • MÖVQE
  • DÜNYA
  • HADİSƏ
  • Əlaqə
  • +
    • BÜTÜN XƏBƏRLƏR
    • SEÇMƏ
    • ÖNƏMLİ
No Result
View All Result
"ELÇİ"
No Result
View All Result

Rus milliyyətçiləri: Rusiya dövlətçiliyi təhlükə qarşısındadır – Təhlil

13 Fevral 2016 - 09:49
in XƏBƏR LENTİ

Rusiyanın bəzi ekspertləri xəbərdarlıq edirlər ki, Kremlin Rusiyanın imperiya özəllkləri ilə bağlı potensial problemlərlə məşğul olmamaq istəksizliyi dövlətin ərazi bütövlüyü üçün təhlükə yaratmağa başlayır.

Bunu da oxuyun

Keniyada daşqın nəticəsində ölənlərin sayı 228-ə yüksəlib

500-cü ildönüm: “Şah İsmayıl”ın xüsusi buraxılışı çıxdı

MM-də boş qalan deputat yerlərinin sayı 10-a çatdı

Rusiya tarixində tez-tez baş verdiyi kimi, ölkədəki iri iqtisadi böhran yenidən coğrafi müstəviyə keçib. Bu, Rusiyanın çoxmillətli mövcudluğu, həmçinin dövlətin spesifik  strukturu üzündən baş verir. Ölkənin siyasi sistemi, bir qayda olaraq, hədsiz dərəcədə mərkəzləşdirilib ki, bu da iqtisadi çətinliklər dövründə dayanıqsızlıq vəd edir. Kremlin sədaqəti sadəcə satın ala bilmədiyi bölgələr pis dövrlərdə yuvasına çəkilməyə başlayır. Bu özəllik 1917 və 1991-ci illərdə  partlayıcı iğtişaşlara səbəb oldu. Moskvadakı bir analitik mərkəzin iddiasına görə, indi isə ölkədə yenidən oxşar tendensiyalar meydana çıxır.

Milli straegiya institutu (MSİ) yanvarın sonunda “Qeyri-vahid Rusiya: etnik siyasət üzrə məruzələr”adlı məruzlər məcmuəsini nəşr etdirib. Məcmuədə təşviş doğuran bir neçə ictimai-siyasi tendensiyaya işarə edilir.

Məcmuənin xülasəsində deyilir:

“Radikal islamçılığın intişarı, keçmiş SSRİ-nin güney respublikalarından idarəolunmz mühacirət, etnik mütəşəkkil cinayətkarlığın və klan biznesinin təsiri, milli zəmində tarixi antirusiya miflərinin alovlanması, bölgələrdə etnokratik elitaların iddiaları, hərbi münaqişələr zəmini və Rusiyanın güney hüdudlarında qaçqınlar dalğasının əmələ gəlməsi – bu kitabda nəzərdən keçirilən çağırış və təhlükələrin natamam siyahısı budur”.

MSİ yanvarın 27-də “Yaxın Şərqdə böhran və Rusiyada etnik-dini təhlükələr” mövzusunda dəyirmi masa keçirtdi. Tədbir çəçivəsində yuxarıda xatırladılan nəşrin əsas qənaətləri təqdim edilib. Məcmuə müəllifləri hesab edirlər ki, Yaxın Şərq böhranının çoxüzlülüyü (İŞİD-in meydana çıxması, Rusiyanın Suriyaya hərbi müdaxiləsi və Türkiyə ilə artan gərginlik) Rusiyada onsuz da qəliz etnuk-dini durumu mürəkkbələşdirir və ölkə üçün təhlükəsizlik sahəsində yeni risklər yaradır. Bu risklər 2015-ci ilin sonunda xüsusilə aşkara çıxdı və onu üç ümumi kateqoriyaya bölmək olar.

Ən çox diqqət çəkən kateqoriya “alternativ loyallıq” konsepsiyasının yayılmasıdır.

Rusiya bölgələri içində – xüsusən də müsəlman və türk xalqlarının məskunlaşdığı ərazilərdə – mərkəzi hökumətə və onun siyasətinə sədaqət şübhəli görünür və “siyasi etirazların artması üçün şərait yaranır”. Hətta alternativ loyallıq Türkiyə və Yaxın Şərq ölkələrinin Rusiyanın Volqaboyu, Krım və Quzey Qafqaz bölgələrinin müsəlman-türk əhalisinə təsir etməyə cəhdi sayəsində dini, mədəni və iqtisadi şəbəkələrin tam bir sistemi ilə qidalandırılır.

İkinci böyük risk zonası müxtəlif bölgələrdə siyasi elitaları arasında daha müstəqil fəaliyyət tendensiyası ilə yanaşı etnik millətçiliyin artmasıdır. Yerli elitalar – xüsusən də Tatarıstanda –  Rusiya-Türkiyə münaqişəsində Moskvann tərəfində durmağa çox da tələsmədi.

Araşdırmada deyilir:

“Ənənəvi etnik müsəlman qrupların məskunlaşdığı Rusiya bölgələrində İslam radikalizmi dini-milli separatizmlə sıx şəkildə çulğaşır. Bu cür bölgələr (türk xalqlarının məskunlaşdığı) Volqaboyu və Quzey Qafqaz rayonlarıdır”.

Üçüncü risk zonasında Rusiyanın strateji sərhədləri boyunca sosial gərginliyin intişarı imkanı mövcuddur. Rusiyaın Suriya münaqişəsindəki rəqibləri (birinci növbədə Türkiyə) “dişbatan rayonlar”da, yəni Qafqazarxasında, Krımda və Mərkəzi Asiyada mövcud problemlərdən və gərginlikdən istifadə etməyə çalışa bilər. Rusiyanın nüfuz dairəsinin xarici perimetri boyunca potensial intişar böyük ehtimalla Rusiyanın özündə ən problemli bölgələrə mənfi şəkildə təsir edə bilər.

MSİ-nin məruzələr məcmuəsi bu təşkilatın Rusiyada ictima-siyasi durum və millətlərarası münasibətlərin təhlilinə həsr edilmiş və “etnik-dini risklər”ə xüsusi diqqət ayıran nəşrlər silsiləsində sonuncudur.

MSİ təkcə 2014-cü ildə “mədəni baxımdan yadelli” mühacirlərin (əsasən, Mərkəz Asiyadan və Qafqazdan) Rusiyanın təhlükəsizliyinə qarşı yaratdığı təhdid və çağırışların araşdırılmasına aid dörd məruzə dərc edib.  İnstitutun analitikləri həmçinin keçmiş SSRİ-nin qeyri-slavyan respublikaları ilə viza rejiminin tətbiq edilməsini fəal şəkildə təbliğ edirlər.

MSİ 2009-cu ildə ziyalıların millətçi əhvai-ruhiyyəli təmsilçilərinin müstəqil analitik mərkəzi kimi yaradılıb. Bu birləşmənin lideri fəal şəkildə yazan və öz fikirlərini yaxşı ifadə edə bilən rusiyalı millətçi Mixail Remizovdur. Onun Putin administrasiyası ilə qəliz münasibətləri formalaşıb: Rusiya hökumətinin müşavirlər qrupu ekspertlər Şurasına daxil olsa da, milli məsələdə Kremlin siyasətini dəstəkləmir. Remizov bu günlərdəki müsahibəsində bildirib ki, ölkəni idarə edən elita “Rusiyanı rus mədəniyyətinin üstünlük təşkil etdiyi, birinci növbədə rus ölkəsi” kimi qoruyub saxlamağı əsas məqsəd kimi qoymur. Özünü isə “RF-nın təkamülcə ruslaşdırılması tərəfdarı” kimi təqdim edib.

Bu cür mövqe və MSİ-nin son nəşrlərində ehtiva edilmiş qənaətlər isə, çox güman ki,  etnik millətçi deyil, imperiya millətçisi olan Putinə hədsiz dərəcədə radikal görünür.

Maraqlıdır ki, “Qeyri-vahid Rusiya: etnik siyasət üzrə məruzələr” məcmuəsi əvvəlki nəşrlərdən fərqli olaraq, institutun saytına qoyulmayıb. Mümkün səbəblərdən biri odur ki, bu, kommersiya nəşridir. Lakin həm də mümkündür ki, MSİ Kremli qəzəbləndirməməyi qət edib, ya da Remizovun hökumətdəki tanışlarından kimsə bu cür “fitnəkar” araşdırmanın pulsuz kütləvi yayılmasının ağılsızlıq olduğuna işarə edib.  MSİ məcmuəsinin əsas qənaətləri oxucuya bəz tarixi paralelləri xatırladır. İddia olunur ki, Rusiyanın “etnik-dini landşaftı” getdikcə  “minalanmış sahəni yada salır”.

İyirmi beş il öncə milli ərazilərin birləşdiyi federasiya – SSRİ haqda nəsə buna bənzər sözlər danışırdılar….

 

İqor Torbakov

Upsala universiteti və İsveçrə Södertyorn universitetinin baş elmi əməkdaşı

EurasiaNet.org., 11.02.2016

Saytlarin yigilmasi, saytlarin hazirlanmasi Saytlarin yigilmasi, saytlarin hazirlanmasi Saytlarin yigilmasi, saytlarin hazirlanmasi
Previous Post

NATO gəmiləri ilk dəfə Batumi limanında – Azərbaycanın “Qərb qapısı” nəzarətə götürülür

Next Post

Analoqu olmayan anlaşma: ABŞ ilə Rusiya atəşi kəsməmək üçün atəşkəs sazişi imzaladı

Bənzər yazılar

Keniyada daşqın nəticəsində ölənlərin sayı 228-ə yüksəlib

Keniyada daşqın nəticəsində ölənlərin sayı 228-ə yüksəlib

06 May 2024 - 13:29

Keniyada təxminən 3 həftədir davam edən leysan yağışların səbəb olduğu sel fəlakətində həyatını itirənlərin sayı 228-ə yüksəlib. Elchi.az xəbər verir ki, Keniyada...

500-cü ildönüm: “Şah İsmayıl”ın xüsusi buraxılışı çıxdı

500-cü ildönüm: “Şah İsmayıl”ın xüsusi buraxılışı çıxdı

02 May 2024 - 17:51

Yazıçı-şair, tərcüməçi İmdad Avşarın baş redaktoru olduğu “Türk ədəbiyyatı” aylıq fikir və sənət dərgisinin may buraxılışı böyük sərkərdə, Səfəvilər İmperiyasının...

MM-də boş qalan deputat yerlərinin sayı 10-a çatdı

MM-də boş qalan deputat yerlərinin sayı 10-a çatdı

02 May 2024 - 16:27

Xəbər verdiyimiz kimi, Mərkəzi Seçki Komissiyasının bugünkü iclasında Ramin Məmmədov Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədri təyin edilməsi ilə...

DİN-dən əməliyyat: Hindistan vətəndaşı saxlanıldı – Video

DİN-dən əməliyyat: Hindistan vətəndaşı saxlanıldı – Video

02 May 2024 - 16:26

Bakıda Şri-Lanka vətəndaşlarına qarşı dələduzluq edən və hədə-qorxu ilə pul tələb edən Hindistan vətəndaşı saxlanılıb. DİN-dən  Elchi.az-a verilən məlumata görə,...

Next Post

Analoqu olmayan anlaşma: ABŞ ilə Rusiya atəşi kəsməmək üçün atəşkəs sazişi imzaladı

ABŞ səfiri Araz Əzimova cavab verib: “Başa düşün ki, münaqişənin hərbi həlli mümkün deyil”

Fevral 2026
BE ÇA Ç CA C Ş B
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
232425262728  
« May    
Facebook

© 2017-2023 Elchi.az – Hazırladı Emblem.az.

No Result
View All Result
  • ANA SƏHİFƏ
  • SİYASƏT
    • SİYASƏT MANŞET
  • GÜNDƏM
  • CƏMİYYƏT
    • CƏMİYYƏT MANŞET
  • İQTİSADİYYAT
  • SOSİAL
  • MÖVQE
  • DÜNYA
  • HADİSƏ
  • Əlaqə
  • +
    • BÜTÜN XƏBƏRLƏR
    • SEÇMƏ
    • ÖNƏMLİ

© 2017-2023 Elchi.az – Hazırladı Emblem.az.