Baş katib: “Alyans Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəkləyir”; “NATO-nun Güney Qafqaz siyasəti dəyişməyib…”
İşğalçı Ermənistanda vaxtaşırı Rusiyadan yana bir məyusluq, ona qarşı etimadsızlıq ab-havası yaşanır. Hərgah, bu marionet dövlətin yüzdə yüz varlıq qarantı hər hansı başqa ölkə yox, məhz Rusiyadır. Onun hətta xarici sərhədlərini də rus hərbçiləri qoruyur. Yəni Moskva işğalçı ölkənin arxasından çəkilsə, ondan nə qalacaq – bilinmir.
Son zamanlar isə erməni siyasi isteblişmenti ölkənin yeni təhlükəsizlik qarantının axtaraşına çıxıb. Yenə Rusiyanın başı üzərindən, Kremldən gizli şəkildə Avropa Birliyi ilə, hətta NATO ilə yaxınlaşmaq cəhdləri müşahidə edilir. Xarici işlər naziri Edvard Nalbəndyanın ardınca prezident Serj Sərkisyanın da Brüsselə – NATO baş qərargahına yollanması həm də bundan xəbər verir.
Bəs dünyanın ən böyük hərbi-siyasi alyansının Qarabağ məsələsinə yanaşması necədir, işğalçı Ermənistan günü birində Rusiyanın boyunduruğundan çıxıb yerini Qərbin, NATO-nun yanında eləməyə çalışsa, konkret olaraq Şimali Atlantika blokunun konfliktə yanaşması necə olacaq, indikindən prinsipial olaraq fərqlənəcəkmi?
İş ondadır ki, Qarabağ məsələsində alyansın hazırkı prinsipial mövqeyi NATO Parlament Assambleyasının müvafiq qətnamə və bəyaannamlərində dəfələrlə əksini tapıb. Bu da Azərbaycan da daxil, Güney Qafqaz ölkələrinin ərazi bütövlüyünün, suverenliyinin qeyd-şərtsiz dəstəklənməsindən ibarətdir. Yəni bütünlüklə beynəlxalq hüquq normalarına, BMT Nizamnaməsinə ATƏT prinsiplərinə söykənən bir mövqedir. Bu mövqe Şimali Atlantika blokunun Qarabağ məsələsinə son yanaşmasında bir daha əksini tapıb.
“NATO Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tərəflərini siyasi iradə göstərməyə və konflikti danışıqlar yolu ilə həll eləməyə çağırır”. Bu barədə NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqin “Azadlıq” radiosunun erməni redaksiyasının münaqişə ilə bağlı ona ünvanlandığı məktuba cavabında bildirilir.
Şimali Atlantika bloku tərəfləri konstruktiv olmağa çağırıb: “Müttəfiqlər üçün həlli uzanan bu cür konfliktlər xüsusi narahatlıq üçün əsasdır. Biz Qafqazda sülh və sabitliyə hələ də Avroatlantika təhlükəsizliyinin əsas elementlərindən biri kimi baxırıq. Biz region ölkələri ilə həm siyasi, həm də praktik aspektlərdə əməkdaşlığı davam etdirəcəyik”.
NATO qeyd edir ki, münaqişə təkcə narahatlıq predmeti olaraq qalmır, həm də “Avroatlantik ailəsini üzvləri kimi bölgə xalqlarına öz potensialını tam açmağa mane olur”. Alyans sənəddə həmçinin, Azərbaycanın və Ermənistanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini bəyan edib. Qeyd olunur ki, NATO bu kontekstdə Cənubi Qafqazdakı konfliktlərin həmin prinsiplər və beynəlxalq qanun, BMT Xartiyası və Helsinki Yekun Aktı əsasında dinc həllinə yönəlik bütün səyləri dəstəkləməkdə davam edir.
Lakin NATO Qarabağdakı təmas xəttində insan itkilərindən necə yayınmaq və ön xətdən snayperləri çəkməyin lazım olub-olmaması ilə bağlı məsələyə münasibət bildirməkdən imtina edib. “Danışıqları ATƏT-in Minsk Qrupu aparır. Biz Minsk Qrupunun rolunu bütünlüklə dəstəkləyirik və NATO-nun ayrıca rolunun zərurətini görmürük. NATO-nun Güney Qafqaz siyasəti dəyişməyib” – bəyanatda daha sonra vurğulanır.
***
Göründüyü kimi, Alyans bir daha erməniləri məyus eləməklə regionda münaqişələrin müstəsna olaraq dövlətlərin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllinin tərəfdarı olduğunu, sərhədlərin zorla dəyişdirilməsinə qarşı çıxdığını ortaya qoyub. Bu mövqe əlbəttə ki, işğalçıya rəğbət bəsləyən və lüzumsuz öz müqəddəratını təyinetmə prinsipini ortaya atan Minsk Qrupun həmsədrlərinin mövqeyi ilə üst-üstə düşmür. Hərçənd, NATO formal da olsa, Minsk Qrupunu rolunu qiymətləndirir. Ancaq diqqət edildisə, məhz rolunu qiymətləndirir, mövqeyini yox. Bunlar isə prinsipial fərqli şeylərdir – hansı fərq ki, alyansın Qarabağ məsələsinin həllinə son yanaşmasında açıq şəkildə əksini tapıb (ərazi bütövlüyü və suverenlik müdafiə olunmaqla).
Baş katib: “Alyans Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəkləyir”; “NATO-nun Güney Qafqaz siyasəti dəyişməyib…”
İşğalçı Ermənistanda vaxtaşırı Rusiyadan yana bir məyusluq, ona qarşı etimadsızlıq ab-havası yaşanır. Hərgah, bu marionet dövlətin yüzdə yüz varlıq qarantı hər hansı başqa ölkə yox, məhz Rusiyadır. Onun hətta xarici sərhədlərini də rus hərbçiləri qoruyur. Yəni Moskva işğalçı ölkənin arxasından çəkilsə, ondan nə qalacaq – bilinmir.
Son zamanlar isə erməni siyasi isteblişmenti ölkənin yeni təhlükəsizlik qarantının axtaraşına çıxıb. Yenə Rusiyanın başı üzərindən, Kremldən gizli şəkildə Avropa Birliyi ilə, hətta NATO ilə yaxınlaşmaq cəhdləri müşahidə edilir. Xarici işlər naziri Edvard Nalbəndyanın ardınca prezident Serj Sərkisyanın da Brüsselə – NATO baş qərargahına yollanması həm də bundan xəbər verir.
Bəs dünyanın ən böyük hərbi-siyasi alyansının Qarabağ məsələsinə yanaşması necədir, işğalçı Ermənistan günü birində Rusiyanın boyunduruğundan çıxıb yerini Qərbin, NATO-nun yanında eləməyə çalışsa, konkret olaraq Şimali Atlantika blokunun konfliktə yanaşması necə olacaq, indikindən prinsipial olaraq fərqlənəcəkmi?
İş ondadır ki, Qarabağ məsələsində alyansın hazırkı prinsipial mövqeyi NATO Parlament Assambleyasının müvafiq qətnamə və bəyaannamlərində dəfələrlə əksini tapıb. Bu da Azərbaycan da daxil, Güney Qafqaz ölkələrinin ərazi bütövlüyünün, suverenliyinin qeyd-şərtsiz dəstəklənməsindən ibarətdir. Yəni bütünlüklə beynəlxalq hüquq normalarına, BMT Nizamnaməsinə ATƏT prinsiplərinə söykənən bir mövqedir. Bu mövqe Şimali Atlantika blokunun Qarabağ məsələsinə son yanaşmasında bir daha əksini tapıb.
“NATO Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tərəflərini siyasi iradə göstərməyə və konflikti danışıqlar yolu ilə həll eləməyə çağırır”. Bu barədə NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberqin “Azadlıq” radiosunun erməni redaksiyasının münaqişə ilə bağlı ona ünvanlandığı məktuba cavabında bildirilir.
Şimali Atlantika bloku tərəfləri konstruktiv olmağa çağırıb: “Müttəfiqlər üçün həlli uzanan bu cür konfliktlər xüsusi narahatlıq üçün əsasdır. Biz Qafqazda sülh və sabitliyə hələ də Avroatlantika təhlükəsizliyinin əsas elementlərindən biri kimi baxırıq. Biz region ölkələri ilə həm siyasi, həm də praktik aspektlərdə əməkdaşlığı davam etdirəcəyik”.
NATO qeyd edir ki, münaqişə təkcə narahatlıq predmeti olaraq qalmır, həm də “Avroatlantik ailəsini üzvləri kimi bölgə xalqlarına öz potensialını tam açmağa mane olur”. Alyans sənəddə həmçinin, Azərbaycanın və Ermənistanın ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəklədiyini bəyan edib. Qeyd olunur ki, NATO bu kontekstdə Cənubi Qafqazdakı konfliktlərin həmin prinsiplər və beynəlxalq qanun, BMT Xartiyası və Helsinki Yekun Aktı əsasında dinc həllinə yönəlik bütün səyləri dəstəkləməkdə davam edir.
Lakin NATO Qarabağdakı təmas xəttində insan itkilərindən necə yayınmaq və ön xətdən snayperləri çəkməyin lazım olub-olmaması ilə bağlı məsələyə münasibət bildirməkdən imtina edib. “Danışıqları ATƏT-in Minsk Qrupu aparır. Biz Minsk Qrupunun rolunu bütünlüklə dəstəkləyirik və NATO-nun ayrıca rolunun zərurətini görmürük. NATO-nun Güney Qafqaz siyasəti dəyişməyib” – bəyanatda daha sonra vurğulanır.
***
Göründüyü kimi, Alyans bir daha erməniləri məyus eləməklə regionda münaqişələrin müstəsna olaraq dövlətlərin ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllinin tərəfdarı olduğunu, sərhədlərin zorla dəyişdirilməsinə qarşı çıxdığını ortaya qoyub. Bu mövqe əlbəttə ki, işğalçıya rəğbət bəsləyən və lüzumsuz öz müqəddəratını təyinetmə prinsipini ortaya atan Minsk Qrupun həmsədrlərinin mövqeyi ilə üst-üstə düşmür. Hərçənd, NATO formal da olsa, Minsk Qrupunu rolunu qiymətləndirir. Ancaq diqqət edildisə, məhz rolunu qiymətləndirir, mövqeyini yox. Bunlar isə prinsipial fərqli şeylərdir – hansı fərq ki, alyansın Qarabağ məsələsinin həllinə son yanaşmasında açıq şəkildə əksini tapıb (ərazi bütövlüyü və suverenlik müdafiə olunmaqla).
