Ermənilər iddialarından əl çəksə…
Fərəc Quliyev: “Hesab etmirəm ki, Ermənistan-Türkiyə sərhədlərinin açılması zərurət kimi ortaya çıxacaq”
Elçin Mirzəbəyli: “Seçim bütün hallarda Türkiyədədir”
Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılması baxımından da xüsusi əhəmiyyətə malikdir. Münasibətlərin qaydasına salınmasının ilk günündən Rusiya və Türkiyə KİV-lərində sərhədlərin açılacağı məsələsi də gündəmə gəlib. Əvvəlki illərlə müqayisədə Azərbaycan tərəfindən bu məsələyə hələ ki, sərt təpki yoxdur.
Detalları açıqlanmasa da, müzakirə mövuzu Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Rusiya-Türkiyə-Azərbaycan formatında həllindən gedir. Hesab olunur ki, Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin normallaşdırılmasında şərt kimi həllinə razılaşdırılmış əsas məsələrdən biri də Dağlıq Qarabağ münaqişəsidir.
Anlaşmanın ilginc tərəfləri
Qeyd olunur ki, Fransada Azərbayacan və Ermənistan prezudentlərinin görüşündə nəticə olmayacaq. Lakin növbəti dəfə Türkiyə və Rusiyanın təşəbbüsüylə Azərbaycan və Ermənistan prezidentləri arasında keçiriləcək görüşdə münaqişənin mərhələli həlli razılaşdırılacaq. Bundan sonra Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılması məsələsinə yenidən baxılacaq. Sonrakı mərhələlərdə Dağlıq Qarabağa Rusiya ilə yanaşı Türkiyə sülhməramlılarının yerləşdirilməsi məsələsinin müzakirəsinə başlanılacaq. Ehtimal olunur ki, ilkin mərhələdə 7 rayonun (5+2) qaytarılacağı və Dağlıq Qarabağın aralıq statusunun Azərbaycanın şərtləri daxilində müəyyən olunması məsələsi razılaşdırılacağı halda,rəsmi Bakıdan Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılmasına etiraz da olmayacaq. Azərbaycanın əsas şərtlərindən biri də budur. Amma yenə də Azərbaycanın əsas şərti Ermənistanın həll planını pozmamasıyla bağlıdır.
“Şərt ola bilməz”
Millət vəkili Fərəc Quliyev “Cümhuriyət”ə bildirib ki, Ermənistan-Türkiyə sərhədlərinin açılması sadə məsələ deyib. F.Quliyevin sözlərinə görə, burada təkcə Dağlıq Qarabağ məsələsi rol oynamır:
“Sərhədlər təkcə, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə görə bağlanmayıb. Ermənistanın həmçinin Türkiyəyə qarşı qondarma soyqırım iddiaları da var. Mütəmadi olaraq, düşmən ölkə Türkiyənin əleyhinə yönəlmiş “soyqırım kampaniyası” aparır. Ermənistan eyni zamanda Türkiyəyə qarşı ərazi iddiaları da irəli sürür. Üstəgəl Azərbaycan və Türkiyə strateji müttəfiqdir. Türkiyə də bəyan edib ki, Azərbaycan torpaqları geri qaytarılmadan sərhədlər açılmayacaq.
Bu baxımdan Rusiya-Türkiyə münasibətlərinin normallaşmasına görə hesab etmirəm ki, Ermənitsan-Türkiyə sərhədlərinin açılması zərurət kimi ortaya çıxacaq. Bu şərt kimi də irəli sürülməyəcək”.
“Seçim Türkiyədədir”
BAXCP sədrinin müavini Elçin Mirzəbəyli“Cümhuriyət”ə deyib ki, məsələyə bir neçə aspektdən yanaşmaq lazımdır. E.Mirzəbəyli diqqətə çatdırıb ki, Türkiyə danışıqlar prosesinin birbaşa iştirakçısı deyil: “Eyni zamanda sərhədlərin açılması danışıqlar prosesinin mövzusu deyil.
Bu Türkiyə və Ermənistan arasında müzakirə ediləcək məsələdir. Bu gün də iki dövlət arasında müəyyən əlaqələr var. Çarter reysləri var, Gürcüstan üzərindən Ermənistan ərazisinə yüklər daşınır. Sərhədlər bağlı olsa da, Ermənistan və Türkiyə arasında iqtiasdi əlaqələri var. Danışıqlar prosesində irəliləyiş baş verəcəksə, bu dolayı yolla Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinə də təsir göstərə bilər. Amma ortada qondarma “erməni soyqırımı”amili də var.
Digər məsələlərə “soyqırım”a görə təzminat və ermənilərin ərazi iddiaları daxildir. Yəni, söhbət təkcə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunmasından getmir. Türkiyənin özünün də maraqları var. Təbii ki, seçim bütün hallarda Türkiyədədir. Amma Qarabağ münaqişəsinin həlli də buna təsir göstərəcək”.
