Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov Milli Məclisin iclasında mətbuatın, xüsusilə də, internet üzərindən yayımlanan media vasitələrinin üzləşdiyi bir sıra önəmli problemləri gündəmə gətirib. Eyni zamanda, Əflatun Amaşov informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində atılmalı olan addımlardan da bəhs edib.
Musavat.com Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşovun Milli Məclisdə etdiyi həmin çıxışın tam mətnini diqqətinizə çatdırır:
“Milli Məclisin yaz sessiyasının qanunvericilik işləri planına kifayət qədər əhəmiyyətli layihələr daxil edilibdir. Mən onlara səs verəcəm. İndi isə bəzi məsələlərlə bağlı öz təkliflərimi bildirmək istərdim.
Məlum olduğu kimi, internet üzərindən yayımlanan media vasitələrinin sayı günü-gündən artmaqdadır. Bu tendensiya təkcə Azərbaycan üçün xarakterik deyil. Dünyanın hər yerində ictimai fikir əsasən internet media vasitəsi ilə formalaşır. Lakin indiki durumda bu media orqanları hüquqi münasibətlər sistemində çıxış etmirlər. Bir sıra qanunlarda və dövlət sənədlərində internet ümumi şəkildə informasiyanın yayılma arealı, ictimaiyyətə çatdırılma vasitəsi kimi nəzərdə tutulsa da, bu, yetərli deyil. Hazırkı durumda internet media yaradanlar yaxşı halda Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyində MMC kimi qeydiyyata düşürlər.
Əksəriyyət isə yalnız domen və hostinq əldə etməklə fəaliyyət göstərir. Belə olan halda onların fəaliyyətinin KİV kimi hüquqi münasibətlər sistemində, konkret olaraq məhkəmə müstəvisində mübahisələndirilməsi çətinlik yaradır. Buna görə də təklif edirəm ki, internet media müstəqil olaraq bilavasitə hüquqi münasibətlər sistemində çıxış eləsin.
Azərbaycanda media ilə bağlı qanunvericilik bazası kifayət qədər təkmildir, demokratik ruhludur. Ölkəmizdə mediaya sistemli dövlət qayğısı var. Bu qayğı prezident İlham Əliyevin söz və ifadə azadlığına verdiyi böyük dəyərdir. Bu dəyər hər zaman aktualdır. Buna görə də internet media ilə bağlı məsələ cəmiyyətdə geniş müzakirə olunmalıdır. Elə mexanizm yaradılmalıdır ki, onun tətbiqi mövcud söz və ifadə azadlığını heç vəch ilə məhdudlaşdırmasın.
Məqsəd məsuliyyət hissini artırmaq olmalıdır. Əgər kimsə yalnız domen və hostinq əldə etməklə internet media orqanı yaradıb kimlərinsə şəxsi həyatına müdaxilə edəcəksə, buna yol vermək olmaz. Yəqin bu sessiya müddətində mümkün olmayacaq amma istərdim ki, yaxın gələcəkdə bu məsələyə diqqət yetirək.
Bir müddət əvvəl internet medianın da dövlətimiz tərəfindən maliyyələşməsi məsələsini gündəmə gətirmişdim. Yenə də fikrimin üstündə qalıram. Çünki bu məsələ çox vacibdir. Düşünürəm ki, internet medianın hüquqi statusu müəyyənləşsə, biz saytların maliyyələşdirilməsi mexanizminin tətbiqində çətinlik çəkməyəcəyik.
Növbəti bir məsələyə də toxunmaq istərdim. Hörmətli Siyavuş Novruzov da öz çıxışında bilvasitə buna toxundu. Deyəcəklərim informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Azərbaycanda Milli Təhlükəsizlik Konsepsiyası qəbul edilib. Sənəddə informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı müddəalar da yer alıb. Lakin həmin müddəalar ümumi xarakter daşıyır. İnformasiya təhlükəsizliyi məsələsi isə yaşadığımız dövr üçün aktual əhəmiyyət daşımaqdadır.
Kiber cinayətkarlıq və digər bu kimi hallar artıb. Üstəlik müharibə şəraitindəyik. Müharibə artıq özünün aparılma forma və üsullarını dəyişib. Çox zaman düşmən informasiya cəbhəsində fəallıq göstərir. Digər tərəfdən ümumən informasiya texnologiyaları sürətlə inkişaf edir. Bu sahədəki təhlükəsizliyin təmin edilməsi həm də insan hüquq və azadlıqlarının dərinləşməsi prosesinə töhfədir. Buna görə də hesab edirəm ki, biz fundamental əhəmiyyət daşıyan informasiya təhlükəsizliyi məsələsində xüsusi təşəbbüskarlıq göstərməliyik.
Daha bir məsələ ilə bağlı da fikirlərimi bildirmək istərdim. Bu gün ali məktəblərimizdə on minlərlə gənc təhsil alır. Aralarında ödənişli əsaslarla oxuyanlar daha çoxdur. Bu yaxınlarda bir qrup tələbə ilə görüşdüm. Problemlərini mənə anlatdılar. Məlum oldu ki, universitetlərin əksəriyyəti təhsil haqqını təhsil ili başlayanda, özü də bütövlüklə tələb edirlər. Bu isə tələbələri və onların valideynlərini sıxıntıya salır. Bəzi tələbələr təhsil haqqını bu üsulla ödəyə bilmədikləri üçün təhsillərini davam etdirə bilmirlər. Olmazmı ki, ali məktəblər bu məsələyə bir qədər anlayışla yanaşalar?
Fərqi yoxdur, dövlət, yaxud özəl ali məktəb olsun. Tələbələrin ailələrinin maddi vəziyyətini nəzərə alaraq təhsil haqqının hissə-hissə ödənilməsi ilə razılaşmaq lazımdır. Düşünürəm ki, bu mexanizmin tətbiqi vətəndaşlarımızı sıxıntıya salmazdı. Yəqin ki təhsil haqqında qanunvericilikdə elə etmək olar ki, istər dövlət, istərsə də özəl ali məktəblərdə bu məsələ özünün birdəfəlik həllini tapsın”.
Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov Milli Məclisin iclasında mətbuatın, xüsusilə də, internet üzərindən yayımlanan media vasitələrinin üzləşdiyi bir sıra önəmli problemləri gündəmə gətirib. Eyni zamanda, Əflatun Amaşov informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması istiqamətində atılmalı olan addımlardan da bəhs edib.
Musavat.com Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşovun Milli Məclisdə etdiyi həmin çıxışın tam mətnini diqqətinizə çatdırır:
“Milli Məclisin yaz sessiyasının qanunvericilik işləri planına kifayət qədər əhəmiyyətli layihələr daxil edilibdir. Mən onlara səs verəcəm. İndi isə bəzi məsələlərlə bağlı öz təkliflərimi bildirmək istərdim.
Məlum olduğu kimi, internet üzərindən yayımlanan media vasitələrinin sayı günü-gündən artmaqdadır. Bu tendensiya təkcə Azərbaycan üçün xarakterik deyil. Dünyanın hər yerində ictimai fikir əsasən internet media vasitəsi ilə formalaşır. Lakin indiki durumda bu media orqanları hüquqi münasibətlər sistemində çıxış etmirlər. Bir sıra qanunlarda və dövlət sənədlərində internet ümumi şəkildə informasiyanın yayılma arealı, ictimaiyyətə çatdırılma vasitəsi kimi nəzərdə tutulsa da, bu, yetərli deyil. Hazırkı durumda internet media yaradanlar yaxşı halda Azərbaycan Respublikasının Vergilər Nazirliyində MMC kimi qeydiyyata düşürlər.
Əksəriyyət isə yalnız domen və hostinq əldə etməklə fəaliyyət göstərir. Belə olan halda onların fəaliyyətinin KİV kimi hüquqi münasibətlər sistemində, konkret olaraq məhkəmə müstəvisində mübahisələndirilməsi çətinlik yaradır. Buna görə də təklif edirəm ki, internet media müstəqil olaraq bilavasitə hüquqi münasibətlər sistemində çıxış eləsin.
Azərbaycanda media ilə bağlı qanunvericilik bazası kifayət qədər təkmildir, demokratik ruhludur. Ölkəmizdə mediaya sistemli dövlət qayğısı var. Bu qayğı prezident İlham Əliyevin söz və ifadə azadlığına verdiyi böyük dəyərdir. Bu dəyər hər zaman aktualdır. Buna görə də internet media ilə bağlı məsələ cəmiyyətdə geniş müzakirə olunmalıdır. Elə mexanizm yaradılmalıdır ki, onun tətbiqi mövcud söz və ifadə azadlığını heç vəch ilə məhdudlaşdırmasın.
Məqsəd məsuliyyət hissini artırmaq olmalıdır. Əgər kimsə yalnız domen və hostinq əldə etməklə internet media orqanı yaradıb kimlərinsə şəxsi həyatına müdaxilə edəcəksə, buna yol vermək olmaz. Yəqin bu sessiya müddətində mümkün olmayacaq amma istərdim ki, yaxın gələcəkdə bu məsələyə diqqət yetirək.
Bir müddət əvvəl internet medianın da dövlətimiz tərəfindən maliyyələşməsi məsələsini gündəmə gətirmişdim. Yenə də fikrimin üstündə qalıram. Çünki bu məsələ çox vacibdir. Düşünürəm ki, internet medianın hüquqi statusu müəyyənləşsə, biz saytların maliyyələşdirilməsi mexanizminin tətbiqində çətinlik çəkməyəcəyik.
Növbəti bir məsələyə də toxunmaq istərdim. Hörmətli Siyavuş Novruzov da öz çıxışında bilvasitə buna toxundu. Deyəcəklərim informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlıdır. Azərbaycanda Milli Təhlükəsizlik Konsepsiyası qəbul edilib. Sənəddə informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı müddəalar da yer alıb. Lakin həmin müddəalar ümumi xarakter daşıyır. İnformasiya təhlükəsizliyi məsələsi isə yaşadığımız dövr üçün aktual əhəmiyyət daşımaqdadır.
Kiber cinayətkarlıq və digər bu kimi hallar artıb. Üstəlik müharibə şəraitindəyik. Müharibə artıq özünün aparılma forma və üsullarını dəyişib. Çox zaman düşmən informasiya cəbhəsində fəallıq göstərir. Digər tərəfdən ümumən informasiya texnologiyaları sürətlə inkişaf edir. Bu sahədəki təhlükəsizliyin təmin edilməsi həm də insan hüquq və azadlıqlarının dərinləşməsi prosesinə töhfədir. Buna görə də hesab edirəm ki, biz fundamental əhəmiyyət daşıyan informasiya təhlükəsizliyi məsələsində xüsusi təşəbbüskarlıq göstərməliyik.
Daha bir məsələ ilə bağlı da fikirlərimi bildirmək istərdim. Bu gün ali məktəblərimizdə on minlərlə gənc təhsil alır. Aralarında ödənişli əsaslarla oxuyanlar daha çoxdur. Bu yaxınlarda bir qrup tələbə ilə görüşdüm. Problemlərini mənə anlatdılar. Məlum oldu ki, universitetlərin əksəriyyəti təhsil haqqını təhsil ili başlayanda, özü də bütövlüklə tələb edirlər. Bu isə tələbələri və onların valideynlərini sıxıntıya salır. Bəzi tələbələr təhsil haqqını bu üsulla ödəyə bilmədikləri üçün təhsillərini davam etdirə bilmirlər. Olmazmı ki, ali məktəblər bu məsələyə bir qədər anlayışla yanaşalar?
Fərqi yoxdur, dövlət, yaxud özəl ali məktəb olsun. Tələbələrin ailələrinin maddi vəziyyətini nəzərə alaraq təhsil haqqının hissə-hissə ödənilməsi ilə razılaşmaq lazımdır. Düşünürəm ki, bu mexanizmin tətbiqi vətəndaşlarımızı sıxıntıya salmazdı. Yəqin ki təhsil haqqında qanunvericilikdə elə etmək olar ki, istər dövlət, istərsə də özəl ali məktəblərdə bu məsələ özünün birdəfəlik həllini tapsın”.
