Çinin Yer orbitində qurduğu “Tiengong” (Göy Sarayı) Kosmik Stansiyasında xidmət edəcək yeddinci taikonavt komandası yola düşüb.
Elchi.az xəbər verir ki, Çin İnsanlı Kosmik Proqram Agentliyinin (CMSA) verdiyi açıqlamaya görə, taikonavtları Yi Quanqfu, Li Konq və Li Quanqsunu daşıyan Şinjou-18 kosmik gəmisi Qobi səhrasındakı Ciuchuen Peyk Mərkəzindən Uzun Mart 2F ilə kosmosa göndərilib.
Kapsul havaya qalxdıqdan 10 dəqiqə sonra raketdən ayrılaraq planlaşdırılmış orbital istiqamətə daxil olub.
Bu gün kosmos stansiyasına çatdıqdan sonra taikonavt komandası 26 oktyabr 2023-cü il tarixində Shincou-17 servisi ilə stansiyaya göndərilən və 5 aydır vəzifədə olan taikonavtlardan təhvil alacaq.
Komanda Çinin indiyə qədər kosmik stansiyaya göndərdiyi ən gənc taikonavt qrupudur. Komandanın bütün üzvləri 1980 və sonra anadan olub.
Ekspedisiyanın komandanlığını üzərinə götürəcək 1980-ci il təvəllüdlü Yı 2021-ci ildə “Şıncou-13” ekspedisiyası ilə kosmos stansiyasına gedib və 5 ay burada xidmət edib.
1989-cu il təvəllüdlü Li Konq və 1987-ci il təvəllüdlü Li Quanqsu ilk dəfə olaraq insanlı kosmik missiyada iştirak edəcəklər.
Kosmik stansiyada 5 ay işləyəcək taikonavt komandası orbitdə elmi təcrübələr və texnologiya sınaqları, həmçinin stansiyaya texniki qulluq və digər vəzifələri yerinə yetirəcək.
CMSA-nın direktor müavini Lin Xiqiang qeyd edib ki, komanda aşağı cazibə fizikası, kosmik materialşünaslıq, kosmik həyat elmləri, kosmik tibb və kosmik texnologiya sahələrində 90-dan çox təcrübə aparacaq.
Taykonavtlar kosmos stansiyasındakı akvariumda cazibəsiz mühitdə balıqları bəsləməyə də çalışacaqlar. Təcrübə uğurlu olarsa, bu, taykonavtların gələcəkdə qida ehtiyacları üçün balıqla qidalanmasına şərait yaradacağı proqnozlaşdırılır.
Digər tərəfdən, kosmik stansiyada bitkiçilik təcrübələrinin aparılması planlaşdırılır. Bu məqsədlə Çin komandası 4 həftə ərzində kosmosda 100 ədəd arabidopsis bitkisi (fara kressi) toxumu yetişdirməyə çalışacaq. Taykonavtlar yaşıllaşan bitkiləri mənfi 80 dərəcədə donduraraq onları yenidən yerə göndərməklə aşağı çəkisinin bitki kök hüceyrələrinə necə təsir etdiyini öyrənməyə töhfə verəcəklər.
Taykonaut komandası, həmçinin zülalların və nuklein turşularının ümumi mənşəyi və biokimyəvi simlərin (kodonların) mənşəyi ilə bağlı molekulyar araşdırma aparacaq və yeni kosmik gəmi örtük materialının sınağını keçirəcək.
ABŞ kosmik tədqiqatlar sahəsində əməkdaşlığı qadağan etdiyi və Beynəlxalq Kosmik Stansiya (BKS) proqramında iştirakına mane olduğu üçün Çin orbitdə öz kosmik stansiyasını yaradıb.
Əsas moduldan, iki laboratoriya modulundan ibarət olan və kosmik teleskopun daxil edilməsi planlaşdırılan “Tiengong” (səma sarayı) stansiyası Rusiyanın fəaliyyət göstərməmiş Mir Kosmik Stansiyasından model götürülərək inşa edilib.
Stansiyanın əsas hissəsi olan “Tienhı” (səma harmoniyası) adlı nüvə modulu 29 aprel 2021-ci ildə, ilk laboratoriya modulu “Vıntien” (göyləri axtaran) 24 iyul 2022-ci ildə işə salınacaq. və ikinci laboratoriya modulu “Mıngtien” (göyləri xəyal etmək) oktyabrın 31-də işə salınacaq. O, 2022-ci ildə istifadəyə verilib.
Əsas modula laboratoriya modullarının əlavə edilməsi ilə stansiyanın “T” formalı baş çərçivəsinin quraşdırılması başa çatdırılıb və stansiya “tətbiq və inkişaf mərhələsi”nə keçib.
“Şüntien” (səmada dövrə vuran) adlı kosmik teleskopun da ayrıca modul olaraq stansiyaya əlavə edilməsi planlaşdırılır.
Şəxsi heyət “Şıncou” (müqəddəs gəmi) servisləri ilə, təchizat isə “Tiencou” (səma gəmisi) servisləri ilə 3 nəfərlik taikonavt komandasının növbəli şəkildə işlədiyi stansiyaya daşınır.
Nuranə Məmmədova
