Çinin Beş Yüz Metr Kürə Teleskopu (FAST) bir-birinin ətrafında fırlanan və yüksək maqnitlik yayan neytron ulduzları arasında “ikili pulsarlar” adlanan ən sürətli orbital hərəkəti aşkar edib.
Elchi.az “Şinhua”-ya istinadən xəbər verir ki, Çin Elmlər Akademiyasına bağlı Milli Astronomiya Müşahidələri təşkilatının tədqiqatçıları “Nature” elmi jurnalında dərc etdikləri müşahidədə pulsarların qarşılıqlı orbital hərəkətini 53,3 dəqiqəyə tamamladığını təyin ediblər.
Tədqiqatçılar bildiriblər ki, “PSR J1953+1844” (M71E) adlı ikili pulsar bu günə qədər müşahidə edilən ən sürətli orbital fırlanma sürətinə malikdir.
FAST baş mühəndisi Ciang Ping astronomların “qırmızı silsilə” tipindən “qara dul” tipinə keçiddə olan pulsarları ilk dəfə müşahidə etmək imkanı əldə etdiklərini qeyd edərək, bunun təkamül nəzəriyyələrindəki boşluğu dolduracağını qeyd edib.
Ölən nəhəng ulduzların partlayan nüvəsində əmələ gələn pulsarlar yüksək sıxlıq və sürətli fırlanma xüsusiyyəti ilə alimlərə ekstremal şəraitdə fizika qanunlarının vəziyyətini müşahidə etmək imkanı verir.
Çinin cənub-qərbindəki Guicou əyalətindəki dərin karst çökəkliyində qurulan FAST, xaricdə yerləşən Puerto Rikoda qurulan 300 metr diametrli Arecibo Teleskopunu keçərək 500 metr diametrli çanağı ilə “dünyanın ən böyük radio teleskopu” oldu.
Radioteleskoplardan, ulduzlardan, qalaktikalardan və qara dəliklərdən yayılan radiodalğaları aşkar etmək üçün istifadə edilən nəhəng teleskop 2020-ci ilin yanvar ayından etibarən müntəzəm müşahidə işlərinə davam edir.
Şayəstə Hüseynova
