Elchi.az-ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, Financial Times yazır ki, 2023-cü il Çin və Yaxın Şərq arasında yeni qlobal enerji nizamının formalaşması ili kimi yadda qala bilər.
Analitik Zoltan Pozar bildirir ki, “Çin bir müddətdir İran, Venesuela, Rusiya və Afrikanın bir hissəsindən daha çox neft və maye təbii qaz alırsa, prezident Si Cinpinin Səudiyyə Ərəbistanı və Fars Körfəzi Əməkdaşlıq Şurasının liderləri ilə dekabrda keçirdiyi görüşdə ” Neft yuanının doğulması'” deyə izah edilir.
Onun sözlərinə görə, BRIC adlanan ölkələrin (Braziliya, Rusiya, Hindistan və Çin) daha geniş de-dollarizasiya səyləri çərçivəsində Çin qlobal enerji bazarının qaydalarını yenidən yazmaq istəyir.
Bu praktikada nə deməkdir? Birincisi, yuanla daha çox neft satılacaq. Si Cinpin bəyan edib ki, yaxın 3-5 il ərzində Çin təkcə Fars körfəzi ölkələrindən idxalı kəskin şəkildə artırmayacaq, həm də çoxtərəfli enerji əməkdaşlığı üzərində işləyəcək. Bura Cənubi Çin dənizi kimi yerlərdə birgə kəşfiyyat və hasilat, həmçinin neft emalı, kimya və plastika investisiyalar daxil ola bilər. Pekin ümid edir ki, bütün bunlar 2025-ci ildə Şanxay Neft və Təbii Qaz Birjasında yuanla ödəniləcək.
Bu, qlobal enerji ticarətində böyük dəyişikliyi qeyd edəcək. Pozarın qeyd etdiyi kimi, Rusiya, İran və Venesuela OPEC+-ın təsdiq edilmiş neft ehtiyatlarının 40%-ni təşkil edir və onların hamısı nefti Çinə dərin endirimlə satır, Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) ölkələri isə təsdiqlənmiş ehtiyatların əlavə 40%-ni təşkil edir.
Yeganə
