Azərbaycanda dollar yenidən bahalaşmağa başlayıb. Ölkədə eyni zamanda avronun məzənnəsində də artım müşahidə olunmaqdadır.
Musavat.com-un əməkdaşı ölkənin valyuta bazarındakı son vəziyyəti öyrənmək üçün bir neçə valyutadəyişmə məntəqəsində olub. Əməkdaşımızın sözlərinə görə, dolların məzənnəsində artım olsa da, əhali arasında panika yaranmayıb.
Valyutadəyişmə ilə məşğul olan Kazım Nuriyevin sözlərinə görə, “üzən məzənnə”yə keçidlə ilə bağlı yayılan xəbərlər insanların dollara olan tələbatını hələ ki, dəyişməyib:
“Dollar almağa gələn, demək olar ki, yoxdur. Görünür, insanlarda dəyişmək üçün pul qalmayıb. Fevral ayında baş verən devalivasiyadan sonra vətəndaşları kütləvi formada məntəqələrə üz tuturdular. Bu hal avqust ayının sonunda da özünü göstərdi. Həmin zamanlarda dolları limitlə satışa çıxarırdıq. Əhaliyə dollar çatdırmaq olmurdu. O zaman cibində 50 manatı olan da istəyirdi ki, onu dollara çevirsin. İndi isə belə deyil. Ancaq xalq narahatdır. Əksər insanlar bizdən soruşurlar ki, görəsən, iqtisadi krizis daha da dərinləşəcəkmi?”
Gəzdiyimiz ona yaxın məntəqədə eyni söz deyildi. İnsanlar dollar almaqda maraqlı olmadığı kimi, həm də narahatdırlar.
Məsələ ilə bağlı musavat.com-a danışan iqtisadi ekspert Rəşad Həsənov isə bildirib ki, manatın məzənnəsində kəskin şəkildə dəyişiklik olacaq:
“2015-ci ilin əvvəli ilə müqayisədə hazırda əhalidə dollara olan tələbat kifayət qədər aşağıdır. Bunun aşağıdakı kimi səbəbləri var. Belə ki, ilk olaraq bu, artıq ölkə vətəndaşlarının özyığımlarının bir qismini xarici valyutaya çevirməsi ilə əlaqədardır. Digər bir səbəb, Mərkəzi Bank son dövrlərdə dövriyyədə pul kütləsini kəskin azaltma siyasətini aparır. Çünki dövriyyəyə daxil olan hər manat sonradan yeni dollar təklifi yaradır. Eyni zamanda artıq banklarda manatla kreditləşmənin həcmi kifayət qədər aşağı düşüb. Əmanətlərin 75 faizi xarici valyutalara çevrilib. Bu baxımdan valyutadəyişmə məntəqələrində xarici valyutaya tələb azalıb. Düşünürəm ki, hazırkı manat siyasəti ilə ölkə iqtisadiyyatını sadəcə durğunluğa aparmaq mümkündür. Yaxın gələcəkdə respublika bankları manatla kreditləşməni davam etdirəcəklər. Eyni zamanda növbəti ildə büdcə xərclərinin böyük bir qisminin sosial istiqamətdə olması, valyutanın bazara yönəlməsinə səbəb olacaq”.
Ekspert bildirib ki, bu halda bazarda yeni dollar tələbatı formalaşacaq:
“Xüsusilə bu, risklərin artdığı dövrdə daha çox özünü biruzə verir. Misal üçün, Qazaxıstan Mərkəzi Bankı üzən məzənnəyə keçidlə bağlı qərar verdiyi anda Azərbaycanda dollar tələbi formalaşdı. Görünən odur ki, hazırda Mərkəzi Bank tərəfindən intervensiya xərcləri davam etdirilməkdədir. Nəticədə isə son iki ayda Mərkəzi Bank təxminən 1.5 milyard xarici valyutanı ölkə bazarlarına daxil edib. Əgər “üzən məzənnə”yə keçiləcəksə, bu əmanətlərin bütövlükdə dollarlaşmasına gətirib çıxaracaq. Xüsusilə də daşınmaz əmlak, avtomobil, qızıl-zinət əşyaları bazarında xarici valyuta ilə alqı-satqı prosesləri daha da genişlənəcək. Bu isə əlavə dollar tələbatı formalaşdıracaq. Nəticədə isə yaxın dövrlərdə manatın öz dəyəriini kəskin şəkildə itirməsi prosesi müşahidə olunacaq”.
Əli Rais, musavat.com
