“Komsomolskaya Pravda”: Paşinyan Ermənistanı Qərbə aparmaq üçün Qarabağı təslim edir
Vaşinqton və Brüsselin çətin məqamdan istifadə etməyə və keçmiş İttifaqın bütün perimetri boyunca Moskva üçün problemlər yaratmağa çalışacağı faktı Ukrayna müharibəsinin əvvəlindən aydın idi.
Bu baxımdan bəlkə də ən əlverişlilərindən biri Qarabağ işidir. 2020-ci ildə 44 günlük müharibədən (müharibə yalnız Putinin vasitəçilik səyləri sayəsində başa çatdı) və Rusiya sülhməramlı qüvvələrinin kontingentinin Qarabağda yerləşdirilməsindən sonra kövrək, lakin sülh hökm sürdü. Elchi.az – ın bildirdiyinə görə “Komsomolskaya Pravda” yazır ki, Azərbaycan və Ermənistan sərhəddində baş verən müxtəlif miqyaslı atışmalar və insidentlər açıq şəkildə danışıqlarda nəticə əldə etmək üçün siyasi təzyiq məntiqində baş verir.
Bununla belə, bütün görünüşlərə görə, çoxdankı münaqişənin tarixində çox yaxın gələcəkdə yeni dönüş qeydə alınıb.
Oktyabrın 10-da Rusiyanın Teleqram kanallarından birində Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin nizamlanmasına dair Vaşinqton sənədi adlanan sənəd dərc olunub. Sənəd Qərbin vasitəçilik missiyasının nəticəsi idi və müxtəlif mənbələrə görə, bir sıra Brüssel və Praqa danışıqlarından sonra, həmçinin xarici işlər nazirləri və Təhlükəsizlik Şurası katiblərinin Vaşinqtonda keçirilən görüşündən sonra hər iki tərəfdən məqbul sayılmışdır.
Sənədin məzmununa görə, imzalanarsa, dövlətlərarası sərhədin son delimitasiyası üzrə işlər aparılacaq, Zəngəzur dəhlizi adlanan və iki ölkəni birləşdirməli olan yüksəksürətli marşrut xəttinin tikintisinə başlanacaq. Şərqi Azərbaycanın rayonları Ermənistan ərazisindən keçməklə Naxçıvana gedəcəklər. Bundan əlavə, Azərbaycan təhlükəsizliyi və hüquqları ilə bağlı məsələləri Qarabağ ermənilərinin “rəsmi nümayəndəsi” ilə müzakirə edib həll etməli olacaq. Qarabağ ermənilərinə, hətta tanınmamış DQR-ə heç bir status verilmir.
Maraqlıdır ki, bu sənədin dərci nə Ermənistanda, nə də Qarabağda etiraz hərəkatında hələlik yeni dalğalanma yaratmayıb. Axı aydındır ki, reallıqda bu, Dağlıq Qarabağın tamamilə Azərbaycanın yurisdiksiyasına keçməsi deməkdir və azərbaycanlılar heç bir “rəsmi nümayəndələrin” formallığını gizlətmirlər: bu yaxınlarda İlham Əliyev bir daha bəyan etdi ki, Qarabağda yaşayan ermənilər Azərbaycan vətəndaşlarıdırlar və onlara həmin ölkənin konstitusiyasına tam uyğun davranılacaq. Aydındır ki, tezliklə Qarabağda bir dənə də olsun erməni qalmayacaq.
Əgər hazırkı Ermənistan hökuməti bu sənədin qəbuluna razılaşarsa (Ermənistan hökumətindəki mənbələrimiz Paşinyanı mümkün qədər tez imzalamaq zərurətinə əmin olduğunu iddia edir), o zaman bu, Zaqafqaziyada tektonik sürüşmənin katalizatoruna çevriləcək. Azərbaycan və Türkiyə ilə sülh imzalayan, Qarabağı itirən və bununla da ekzistensial təhlükələrdən qurtulan Ermənistanın nə Gümrüdəki Rusiya bazasına, nə də Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarına ehtiyacı olmayacaq. Aydındır ki, Qərb vasitəçilərinin əsl məqsədi budur.
Paşinyan buna gedəcəkmi? Ermənistan və Rusiyanın ekspert icmasının əhəmiyyətli hissəsi onun bunu operativ şəkildə və heç bir peşmançılıq çəkmədən edəcəyinə inanır: o, hakimiyyətə gəlməzdən əvvəl özünü qərbyönlü və Ermənistanın Aİİ-dən çıxmasının tərəfdarı kimi təqdim edirdi. Bu, Ermənistanda və Qarabağda iğtişaşlara səbəb olacaqmı? Yəqin ki, bəli. 2021-ci il seçkilərində Paşinyan ədalətli sülh şüarları altında Qarabağı erməni saxlamaq və Rusiya Federasiyası ilə strateji müttəfiqliyi gücləndirmək şüarları altında hakimiyyəti saxladı. Paşinyanın uğursuzluqlarına səbri və dözümlülüyü hədsiz görünən erməni seçici ona belə mandat verməyib və son 4 ildə baş verən bütün bəlaları baş nazirə xatırlada bilər.
Bundan əlavə, çətin ki, ermənilər yaxın tarixin dərslərini unudublar və Vaşinqtonun səmimi şərəf sözü altında həll olunmamış təhlükəsizlik problemləri ilə üz-üzə qalanda nələrin baş verə biləcəyini mütləq xatırlasınlar.
Şəlalə
