Yer kürəsində son 8 il 1960-cı ildən, yəni cihaz əsasında temperatur ölçmələrinin aparıldığı tarixdən bəri ən isti il olub.
Elchi.az xəbər verir ki, Qlobal istiləşmə dünyanın ən böyük problemlərindən biri olmaqda davam edir. Qlobal istiləşmə ilə əlaqədar iqlim dəyişikliyi ilə əlaqədar olaraq temperaturlar günü-gündən yüksəlir. Temperaturun artması da quraqlığa səbəb olur.
Avropa Orta Müddətli Hava Proqnozları Mərkəzinin (ECMWF) Kopernik İqlim Dəyişikliyi Xidmətinin (ERA5) məlumatına görə, 2016-cı il dünyada qeydə alınan ən isti il olub.
2022-ci il ölçülən beşinci ən isti il kimi qeydə alınıb. Son 8 il dünyada ən isti 8 il kimi qeydə alınıb.
Kopernik İqlim Dəyişikliyi Xidmətinin ERA5 qlobal qiymətləndirmə məlumatlarına əsasən, ən isti illər aşağıdakı kimi olub:
Ən isti illərin reytinqi:
1. 2016
2. 2020
3. 2019
4. 2017
5. 2022
6. 2021
7. 2018
8. 2015
9. 2010
10. 2013
“Temperaturların artması bizim suya ehtiyacımızı artırır”
İstanbul Texniki Universiteti (İTU) Aeronavtika və Kosmonavtika Fakültəsi Meteorologiya Mühəndisliyi Bölümü. Dr. Hüseyn Toros açıqlamasında dünyada hava istiliyinin hər 10 ildən bir daha yüksək olduğunu, əvvəlki 10 ildən daha yüksək olduğunu və temperaturların artmağa davam etdiyini bildirib.
1850-ci ildə sənayeləşmə ilə birlikdə qalıq yanacaqlardan istifadənin artdığını ifadə edən Toros, “Texnologiya enerji ilə inkişaf edir. İnkişaf edən texnologiya ilə yeraltından daha asan qazıntı yanacaqları əldə edirik. İstehsal artdıqca atmosferə daha çox çirkləndirici salırıq. Bu temperaturun artmasına səbəb olur” dedi.
prof. Dr. Temperaturun artmasının dünyada bir çox problem gətirdiyini vurğulayan Toros sözlərini belə davam etdirdi:
“Havanın temperaturunun artması dünyada isti dalğalarına səbəb olur. Bu səbəbdən dünyada hər il insanlar həyatını itirir. Həddindən artıq yağıntılar səbəbindən daşqınlar artır və daşqınlar baş verir. Bu sel hadisələri can və mal itkisinə səbəb olur. Temperaturun artması insanımızı suya ehtiyacını daha da artırır. Hamımız temperaturun yüksəldiyini hiss edirik.Temperaturun yüksəlməsi buzlaqların və qarla örtülü ərazilərin azalmasına və okeanda suyun səviyyəsinin qalxmasına səbəb olur.Sibirin şimal-qərbində dünya üzrə orta temperatur 3 dərəcə selsi yüksəlib. . ERA5 məlumatlarına görə, Cənub-Qərbi Avropa və Antarktika yarımadasında temperatur orta hesabla 2 dərəcəyə çatıb və ya onu keçib”.
“Yüksək təzyiq havanın isti və quru olmasına səbəb olub”
Artan temperaturdan Türkiyənin də təsirləndiyini izah edən Toros, 2022-ci ilin xüsusilə isti olduğunu qeyd edib.
prof. Dr. Dekabrın Türkiyədə son 52 ilin ən isti ayı olduğunu bildirən Toros, “Biz bunu xüsusilə Mərmərə Bölgəsində hiss etdik. Uzun müddətdir yüksək təzyiqli ərazilərin təsiri altındayıq. Yüksək təzyiq havanın isti keçməsinə səbəb olub” və quru.Son illərdə temperaturun artmasının ölkəmizdə də öz əksini tapdığını görürük və son illər ölkəmizdə daha isti hava şəraiti ilə üzləşmişik”.
Şayəstə
