Mahir RÜSTƏMLİ
Hər gün yol qəzalarında qurban gedən onlarla həmvətənimin taleyi haqda çoxdan yazmaq istəyirdim, qismət bu günə imiş. Prinsipcə yeni heç nə deməyəcəm. Hər halda, müşahidələrimi bölüşmək istəyirəm.
Təbii ki, yol hərəkəti qaydalarına riayət ümumi mədəniyyətin bir hissəsidi. Yəni adam mədənidisə, özünü yolda kobud apara, sükan arxasında içkili vəziyyətdə otura, 80-lik yolda 120 ilə şütüyə, heç bir ehtiyac olmadan siqnal verə, ötüşməyin mümkün olmadığı yerdə öndəki maşını sıxışdıra, pəncərəni aşağı endirib maqnitofonun ən uca səsi ilə düşük meyxanaya qulaq asa, qarşıdan gələn maşının sürücüsünü işıqla kor edə (və s. və i.a.) bilməz. Beləliklə, 1-ci nəticə: millətin ümumi mədəni səviyyəsi aşağıdı.
İkinci, özü də 1-ci nəticə ilə birbaşa bağlı olan qənaət. Bəzi vətəndaşlarımızın qəddarlığı, qatil instinkti, aqressivliyi məhz yolda üzə çıxır. Nə qədər acı olsa da, qudurğanlıq sözünü işlətməyə məcburam. Məsələn, deyirlər ki, 2 milyon adamın banklara borcu var. Məncə, bunların ən azı 500 mini sırf layiq olmadığı və para qazanmadığı halda maşın sürmək istəyinə düşənlər, ya da sadəcə, ucuz maşını bəyənməyib bahalıya oturmaq istəyənlərdi. Bankdan götürdüyü məbləğı qazanmadan lovğalanmaq üçün maşın sürənlər isə mənim gözümdə ən azı axmaq adamdı.
Üçüncüsü, bu ölkədə sürücülər kimi, piyadalar da məsuliyyət daşımalıdı. Adam cəmi 5-10 metrlikdə olan yerüstü və ya yeraltı piyada keçidindən istifadə etməyib maşın yoluna çıxırsa, yolu keçə-keçə telefonla danışırsa, qıza (oğlana) mesaj yazırsa, deməli, ölüm mələyinin çiyninə qonmasını istəyir. Təbii ki, bu ironik yanaşmadı, adam babat cərimələnməli və həmin cərimənin hesabına dövlət büdcəsi zənginləşməlidi.
Dördüncüsü, düşük və millətin mədəni səviyyəsini korlayan seriallar əvəzinə yol hərəkətinin təhlükəsizliyi mövzusunda ciddi maarifləndirici proqramlar hazırlamaq, xüsusən də həmvətənlərimizə kəmər taxmağın Aşotla Badrini yox, məhz Məmmədi ölümdən qurtaracağını anlatmaq lazımdı. Təəssüf ki, şəhərdaxili nəqliyyat bir yana, heç şəhərlararası nəqliyyatda da kəmər taxan yoxdu.
Zəruri qeyd: bütün bunları yazmaqla heç də Aydan gəldiyimi göstərmək istəmirəm. Hətta vaxtilə içkili vəziyyətdə maşın sürdüyümü də boynuma alıram. Sadəcə, günün birində anladım ki, bir başqa günahsızın da həyatına son qoya bilərəm… Həmin gün içkili maşın sürməyə yox dedim…
